Kalkulator wskaźnika TyG

Po co wskaźnik zbudowany na trójglicerydach

Standardowym sposobem na oszacowanie insulinooporności z krwi jest HOMA-IR, a ten potrzebuje insuliny na czczo. Wielu lekarzy rodzinnych jej nie zleca, NFZ nie refunduje jej w każdej sytuacji, a testy insulinowe i tak są słabo ujednolicone między laboratoriami.

Wskaźnik TyG omija cały ten problem. Korzysta z trójglicerydów i glukozy na czczo, czyli z dwóch wartości, które są w praktyce na każdym lipidogramie leżącym już w Twojej teczce. Simental-Mendía i współpracownicy opublikowali go w Metabolic Syndrome and Related Disorders w 2008 roku, walidując wobec klamry euglikemiczno-hiperinsulinemicznej, czyli metody referencyjnej dla wrażliwości na insulinę.

Biologia za tym stojąca nie jest przypadkowa. Insulina normalnie hamuje uwalnianie kwasów tłuszczowych z tkanki tłuszczowej i wytwarzanie w wątrobie cząstek bogatych w trójglicerydy. Kiedy to hamowanie słabnie, trójglicerydy na czczo pełzną w górę. Podwyższone trójglicerydy razem z podwyższoną glukozą na czczo to odcisk palca tego samego problemu.

Wzór

TyG to logarytm naturalny z iloczynu trójglicerydów w mg/dl i glukozy w mg/dl, podzielony przez dwa. Kalkulator przyjmuje obie jednostki dla obu wartości i przelicza przed obliczeniem — trójglicerydy po 88,57 mg/dl na 1 mmol/l, glukozę po 18,0156. Przeliczenie musi nastąpić najpierw, bo logarytm iloczynu przesuwa się o stałą przy zmianie jednostek, co przesunęłoby każde publikowane odcięcie bez żadnego widocznego znaku.

Ponieważ to logarytm, skala jest ściśnięta: cały sensowny zakres mieści się w kilku dziesiątych, a różnica jednej dziesiątej nie jest drobiazgiem. To samo sprawia, że wskaźnik jest odporny na drobny szum pomiarowy, i częściowo dlatego dobrze się powtarza.

Ile są warte progi

Mniej niż progi HbA1c i strona powinna to powiedzieć wprost. Zamiast wybierać jedną liczbę, środkowe pasmo powyżej rozpina się na publikowanych odcięciach. Jego dolna krawędź to punkt z oryginalnej pracy z 2008 roku, gdzie wskaźnik walidowano wobec HOMA-IR w populacji meksykańskiej. Górna to najwyższa dobrze udokumentowana wartość, z kohorty indyjskiej ocenianej wobec zespołu metabolicznego. Jedyna wartość walidowana wobec klamry — z tej samej grupy meksykańskiej, z 2010 roku — leży pomiędzy nimi. Żadne towarzystwo naukowe nie przyjęło jak dotąd żadnej z nich.

Jedno ostrzeżenie praktyczne, bo po cichu podwaja wynik na innych stronach: wskaźnik zapisuje się w literaturze na dwa sposoby. Logarytm z iloczynu, a potem podzielenie przez dwa, to konwencja, której używa ten kalkulator i do której należą jego odcięcia. Dzielenie przez dwa wewnątrz logarytmu daje ten sam wskaźnik przesunięty, z wartościami mniej więcej dwa razy większymi i z zupełnie innymi progami. Jeśli jakiś kalkulator daje wynik z tej drugiej konwencji i porównuje go z progami z pierwszej, jest po prostu błędny.

To, w czym TyG jest naprawdę dobry, to porządkowanie. W obrębie jednej populacji wyższy TyG rzetelnie oznacza niższą wrażliwość na insulinę, a duże badania kohortowe wiążą wyższe wartości z późniejszą cukrzycą typu 2 i ze zdarzeniami sercowo-naczyniowymi. Traktowanie własnej wartości jako pozycji na skali, śledzonej w czasie, jest sensowne. Traktowanie jednego odczytu jako zaliczenia albo oblania — nie.

Kiedy nie ma zastosowania

Trójglicerydy to zmienna połowa tego wzoru. Rosną gwałtownie po posiłku i po alkoholu, więc próbka musi być naprawdę na czczo — większość laboratoriów prosi o co najmniej osiem godzin, a alkohol poprzedniego wieczoru zniekształci wynik. Rodzinna hipertrójglicerydemia, nieleczona niedoczynność tarczycy, zespół nerczycowy i część leków podnoszą trójglicerydy z powodów niemających nic wspólnego z insuliną, a TyG nie odróżni tego od insulinooporności.

Nie jest też testem diagnostycznym i nie występuje w żadnych wytycznych rozpoznawania. Jeśli insulina na czczo jest dla Ciebie dostępna, HOMA-IR jest miarą bardziej bezpośrednią, a lekarz zobaczy więcej niż którykolwiek z tych wskaźników. TyG jest tym, który policzysz z badań, które już masz.